top of page

Home: Afbeelding
Artikelen
Home: Tekst
Home: Abonneren
Zoeken


Het aanbieden van een appel, een metafoor voor een verleidingspoging... én hoe de appel de verboden vrucht werd
Nadat God de eerste mens had geschapen, plaatste hij hem in de Tuin van Eden. Daar gebood God de mens: “Van alle bomen in de tuin mag gij eten, maar van de boom van kennis van goed en kwaad mag gij niet eten, want wanneer gij daarvan eet zult gij sterven.” (Genesis 2: 15-17). Genesis 3: 1-6: De duivel in de gedaante van een slang sprak tot de vrouw: “Heeft God u werkelijk verboden van de bomen in de tuin te eten?” De vrouw gaf de slang ten antwoord: “wij mogen de vruchten ete

Paul Bröker
3 dec 202220 minuten om te lezen


Een kunstwerk centraal XIV: Joachim Patinir, de meester van de oversteek van de Styx ... maar waar vaart die veerman naartoe?
Joachim Patinir, een onbekende kunstenaar in goede doen Over het leven van de Zuid-Nederlandse kunstenaar Joachim Patinir is niet erg veel bekend. Als geboorteplaats wordt Dinant genoemd en als geboortejaar ca. 1480. Hij is overleden op 5 oktober 1524 in Antwerpen. Zijn naam komt naar voren in archiefmateriaal dat wordt bewaard in zowel Brugge als Antwerpen. Aangenomen kan worden dat veel van zijn vroege werk in Brugge is ontstaan. In 1515 trad hij toe tot het Antwerpse Sint-

Paul Bröker
26 nov 202211 minuten om te lezen


Over de oorsprong der dingen XVI: de mythe van Arachne: een weefster die leerde spinnen en een beledigde godin
Elke morgen wanneer ik niet op reis ben en het níet regent fiets ik naar Landgoed Oostbroek. Daar aangekomen ga ik een aantal rondjes hardlopen en twee uur en een kwartier later ben ik weer thuis … en dan is er koffie! Op het einde van de zomer – begin van de herfst viel het mij dit jaar op dat ik tijdens mijn rondjes helemaal geen spinnenwebben zag. Ik dacht: “Het zal ongetwijfeld komen door het weer dat van slag is, veel te lange zomer…!”, waarvan ik van de andere kant ontz

Paul Bröker
19 nov 202214 minuten om te lezen


Over de oorsprong der dingen XV: de noodlottige liefde tussen Venus en Adonis
In de Nederlandse taal wemelt het van woorden en uitdrukkingen die hun oorsprong hebben in verhalen uit de Griekse en Romeinse oudheid. Wat te denken van: ‘achilleshiel’; 'adonis'; ‘hermafrodiet’; ‘narcisme’; ‘oedipuscomplex’; ‘sisyfusarbeid’; ‘Melkweg’; ‘de doos van Pandora’; de ‘draad van Ariadne’ en ‘tantaluskwelling’? Ik schrijf hierover regelmatig in de rubriek ‘Over de oorsprong der dingen’. In het artikel van vandaag wil ik iets vertellen over de oorsprong van het begr

Paul Bröker
1 okt 202216 minuten om te lezen


Over de oorsprong der dingen XIV: de metamorfose van Daphne, de metamorfose van Myrrha én over een boom die een kind baart
In de Nederlandse taal wemelt het van woorden en uitdrukkingen die hun oorsprong hebben in verhalen uit de Griekse en Romeinse oudheid. Wat te denken van: ‘achilleshiel’; 'adonis'; ‘hermafrodiet’; ‘narcisme’; ‘oedipuscomplex’; ‘sisyfusarbeid’; ‘Melkweg’; ‘de doos van Pandora’; de ‘draad van Ariadne’ en ‘tantaluskwelling’? Ik schrijf hierover regelmatig in de rubriek ‘Over de oorsprong der dingen’. In het artikel van vandaag wil ik iets vertellen over het ontstaan van twee soo

Paul Bröker
24 sep 202216 minuten om te lezen


Hoogmoed komt voor de val, vier gravures van Hendrick Goltzius, Over de oorsprong der dingen VI: barnsteen, populieren, zwanen, woestijnen, de Icarische Zee en tantaluskwelling
De val van de opstandige engelen en de val van Adam en Eva Evenals al het goede van God komt moet ook het kwade ergens zijn oorsprong...

Paul Bröker
5 mrt 202216 minuten om te lezen


Het Tapís de la Creació
Een kunstwerk centraal XI: Het scheppingsverhaal op een wandkleed in Girona Wandkleed van de Schepping, geborduurde doek, wol op linnen:...

Paul Bröker
12 feb 202219 minuten om te lezen


Over de oorsprong der dingen V: hermafrodiet,
De metamorfose van Hermaphroditus en Salmacis Jan Gossaert Wanneer Museum Boijmans Van Beuningen eindelijk de poorten weer opent (2026?), zal het opmerkelijke schilderij De metamorfose van Hermaphroditus en Salmacis van Jan Gossaert (1478-1532) zeker weer in de vaste presentatie van de collectie worden opgenomen. In 1508-1509 verbleef Gossaert in Italië. Hier kwam hij als een van de eerste noordelijke kunstenaars in aanraking met werk van kunstenaars uit de Italiaanse Renaiss

Paul Bröker
24 jul 202112 minuten om te lezen


Gerechtigheidstaferelen IV: Het Hoornse gerechtigheidspaneel
Avaricia (Avaritia = Hebzucht), detail van De Zeven Hoofdzonden en de Vier Uitersten, Hieronymus Bosch,1520-1525 olieverf op paneel: 150 x 120 cm, Museo del Prado, Madrid Het detail van het schilderij van Hieronymus Bosch werd al besproken in het eerste deel van deze serie artikelen. De man in het midden is te herkennen als een baljuw. De zogenaamde baljuwroede of gerechtsroede in zijn hand is het uiterlijke waardigheidsteken dat past bij zijn rechterlijke functie. We zullen

Paul Bröker
17 jul 202116 minuten om te lezen


De menselijke ziel verbeeld
het onzichtbare zichtbaar gemaakt in de oud-Egyptische, de Klassieke en de Christelijke cultuur Louis Gauffier, Pygmalion en Galatea, olieverf op doek: 67,5 x 51,2 cm, 1797, The Manchester Art Gallery, Manchester, Engeland Toen ik bezig was met het artikel over Pygmalion en Galatea kwam ik het schilderij van Louis Gauffier tegen. Op het eerste gezicht leek dat schilderij aan te sluiten bij de gebruikelijke beeldtraditie rondom het onderwerp: we bevinden ons in het atelier van

Paul Bröker
26 jun 202117 minuten om te lezen


Pygmalion en Galatea
Wat oprechte liefde vermag of: over de liefde van een kunstenaar voor zijn werk Het verhaal In de Matamorphosen (Boek 10: 243-298) vertelt Ovidius het verhaal over de beeldhouwer Pygmalion. In dat tiende boek vertelt de Romeinse dichter de verhalen die bekend waren van Orpheus. Nadat de Thracische dichter en zanger zijn geliefde Eurydice voor de tweede maal aan de dood had verloren trekt hij zich met zijn lier terug in een bos en bezingt de liefde in een aantal schitterende v

Paul Bröker
12 jun 202111 minuten om te lezen


Gerechtigheidstaferelen II: Gerechtigheidstaferelen met een Bijbelse en klassieke achtergrond
Laatste Oordeel In het eerste artikel van deze serie schreef ik al over het Laatste Oordeel en de betekenis van de voorstellingen daarvan binnen de rechtspleging. We zagen een aantal voorstellingen van het Laatste Oordeel die direct in verband werden gebracht met een aardse rechtszitting: bovenin het schilderij was op de getoonde voorbeelden steeds een afbeelding van de Goddelijke rechtspraak aan het einde der tijden te zien en beneden waren we getuige van een wereldlijke rec

Paul Bröker
22 mei 202116 minuten om te lezen


Mooiste fresco’s uit Pompeï: over de lente, de liefde, de schoonheid en een zoenoffer voor een godin
De fresco's uit Pompeï zijn in dit artikel het uitgangspunt voor ontwikkelingen van onderwerpen in de Europese kunst. De lente en Flora De Lente / Flora, fresco: 38 x 32 cm, ca. 15-45 n.Chr. Museo Archeologico Nazionale, Napels Het fresco wordt beschouwd als een van de onbetwiste meesterwerken en een van de meest geliefde fresco’s die tevoorschijn kwamen tijdens de opgravingen (vanaf de 18de eeuw) in Pompeï, Herculaneum en de andere plaatsen die onder de uitgestoten as en lav

Paul Bröker
1 mei 202116 minuten om te lezen


Jupiter en Io: over een onmogelijke liefde, de oorsprong der dingen IV: Argusogen en de ogen in de pauwenstaart
Jupiter (Griekse mythologie: Zeus) had een groot hart! Hij was de echtgenoot van de godin Juno (Griekse mythologie: Hera), maar nam het niet zo serieus met de echtelijke trouw. Zijn optreden in de klassieke mythologie is vooral een grote aaneenschakeling van avontuurtjes met aardse schonen, vooral jongedames en een enkele keer ook met een jongeman. Dientengevolge is de rol van Juno vaak die van de bedrogen, achterdochtige en wraaklustige echtgenote. Haar wraak richt zich niet

Paul Bröker
14 mrt 20218 minuten om te lezen


Pandora en hoop als het enige dat mensen rest, of: over de gevolgen van de komst van de eerste vrouw, over de oorsprong der dingen III: De doos van Pandora
Gisteren tot laat in de middag gewerkt en ik zou ongetwijfeld ‘s avond zijn doorgegaan, ware het niet dat een vriendin belde. Zij had ook de hele dag gewerkt; had er ‘knap de smoor over in’ dat op deze manier die fraaie zonnige dag zomaar aan haar voorbij ging; ze was ook nog eens chagrijnig omdat ik zolang niets van mij had laten horen; ze had een ‘verrukkelijke fles witte wijn koud staan’; ze meende ook nog wel ergens een ‘lekker hapje voor daarbij’ te hebben en of wij over

Paul Bröker
13 feb 20215 minuten om te lezen


de Melkweg en over de mythologische oorsprong der dingen I
In de Klassieke Oudheid probeerde men al inzicht te verwerven in het ontstaan der dingen. We lezen erover in de klassieke mythologie en ook in vele klassieke verhalen en beschouwingen. Van groot belang in dit verband is het dichtwerk de Metamorphosen van de Romeinse dichter Ovidius (43 v.Chr. - 17/18 n.Chr.). Het betreft vooral een bundel herschrijvingen van verhalen uit de Griekse mythologie. In min of meer chronologische volgorde vertelt Ovidius het verhaal. Hij begint bij

Paul Bröker
25 jan 20213 minuten om te lezen
Home: Blog2
bottom of page