top of page

Home: Afbeelding
Artikelen
Home: Tekst
Home: Abonneren
Zoeken


1.Het verhaal achter drie beelden van Italiaanse beeldhouwers
Het beeld van de boetvaardige Maria Magdalena door Donatello, Over zonde en vergeving ... en verval van lichaam en schoonheid detail Boetvaardige Maria Magdalena, Donatello De beeldhouwkunst is in deze blog enigszins onderbelicht gebleven. Daarom heb ik mij voorgenomen om in een korte reeks van drie artikelen iets te schrijven over drie opvallende beeldhouwwerken van drie verschillende Italiaanse beeldhouwers: het beeld De boetvaardige Maria Magdalena door Donatello (ca.1453-

Paul Bröker
14 jan 202319 minuten om te lezen


Het aanbieden van een appel, een metafoor voor een verleidingspoging... én hoe de appel de verboden vrucht werd
Nadat God de eerste mens had geschapen, plaatste hij hem in de Tuin van Eden. Daar gebood God de mens: “Van alle bomen in de tuin mag gij eten, maar van de boom van kennis van goed en kwaad mag gij niet eten, want wanneer gij daarvan eet zult gij sterven.” (Genesis 2: 15-17). Genesis 3: 1-6: De duivel in de gedaante van een slang sprak tot de vrouw: “Heeft God u werkelijk verboden van de bomen in de tuin te eten?” De vrouw gaf de slang ten antwoord: “wij mogen de vruchten ete

Paul Bröker
3 dec 202220 minuten om te lezen


Een kunstwerk centraal XIV: Joachim Patinir, de meester van de oversteek van de Styx ... maar waar vaart die veerman naartoe?
Joachim Patinir, een onbekende kunstenaar in goede doen Over het leven van de Zuid-Nederlandse kunstenaar Joachim Patinir is niet erg veel bekend. Als geboorteplaats wordt Dinant genoemd en als geboortejaar ca. 1480. Hij is overleden op 5 oktober 1524 in Antwerpen. Zijn naam komt naar voren in archiefmateriaal dat wordt bewaard in zowel Brugge als Antwerpen. Aangenomen kan worden dat veel van zijn vroege werk in Brugge is ontstaan. In 1515 trad hij toe tot het Antwerpse Sint-

Paul Bröker
26 nov 202211 minuten om te lezen


2. Giovanni de Paolo: Het levensverhaal van Catharina van Siena: tussen hemel en aarde,
Over mystieke vereniging met God Sano di Pietro, Catharina van Siena, tempera op goud op paneel: 29,6 x 29,7 cm, ca. 1442, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, uitgeleend aan Bonnefantenmuseum, Maastricht Sano di Pietro (1405-1481) was een stad- en leeftijdsgenoot van Giovanni di Paolo (1303–1482) die we in het artikel van de afgelopen week beter hebben leren kennen. We hebben gezien dat Giovanni vooral opvalt door zijn briljante kleurgebruik en de wijze waarop hij de verh

Paul Bröker
22 okt 202217 minuten om te lezen


Caravaggio en het realisme, of: het gruwelijke verbeeld
over enige aspecten in de kunst van de Barok Op het gevaar af dat nieuwe lezers van deze blog weleens mochten denken dat het mij vooral om gruwelijke dingen in de kunst gaat, nam ik mij al tijdens het schrijven van het artikel Johannes in disco, over de schotel met het afgehakte hoofd van Johannes de Doper al voor het schilderij De onthoofding van Johannes de Doper door Caravaggio in een apart artikel te behandelen. Twee reacties die ik via e-mail ontving en een reactie onder

Paul Bröker
17 sep 202218 minuten om te lezen


3. Pasen 2022: Nederdaling ter Helle
De opstanding van de gestorvenen Het evangelie van Mattheus geeft een beschrijving van de angstaanjagende gebeurtenissen direct na de dood van Jezus: “Nog eenmaal riep Jezus met luide stem, en gaf de geest. En zie, het voorhangsel van de tempel scheurde in tweeën van boven tot onder; de aarde beefde en de steenrotsen spleten vaneen; de graven gingen open en vele lichamen van ontslapen heiligen werden opgewekt. Zij verlieten hun graven na zijn opstanding en kwamen in de heilig

Paul Bröker
16 apr 202221 minuten om te lezen


1. Pasen 2022: Een kunstwerk centraal XIII, Triptiek van abt Antonius Tsgrooten
Over het middelaarschap van Jezus en Maria én over de moederborst van Maria Stefan Lochner (1400/10-1451), Laatste Oordeel, olieverf op paneel: 120 x 80 cm, ca. 1440, Walraf-Richartz-Museum, Keulen Op de gebeeldhouwde timpanen van gotische kerken zien we vaak een voorstelling van het Laatste Oordeel. Dat was in de Romaanse periode ook al het geval, maar vanaf de gotiek is het schema van de voorstelling van het Laatste Oordeel redelijk standaard. Maria is vanaf die tijd altijd

Paul Bröker
2 apr 202216 minuten om te lezen


2: Nederlandse en Vlaamse kunst uit het klooster van Champmol
De Mozesput van Claus Sluter én de verlossing van de mensheid In het eerste stukje over Bourgondische kunst gedurende het tijdperk van de Bourgondische hertogen (1363-1477) schreef ik al dat Filips de Stoute in 1377 even buiten Dijon het klooster de Chartreuse de Champmol had gesticht, een kartuizerklooster niet ver van Dijon. Het klooster werd door de hertog aangewezen als de toekomstige dynastieke begraafplaats van de hertogen van Valois. De bouw van het klooster

Paul Bröker
19 mrt 202220 minuten om te lezen


2 Christenen en Joden in de christelijke kunst
het antisemitisme verbeeld Over de strijd tussen Ecclesia en Synagoge Ecclesia en Synagoge, Meester van de Ursulalegende, twee panelen ca. 1475-1482, Groeningenmuseum, Brugge Vorige week zagen we hoe het ideaalbeeld van de Ecclesia bipartita in de beeldende kunst werd weergegeven. Maar vanaf de vroegchristelijke periode waren er ook negatieve sentimenten met betrekking tot Joden. Wat dat betreft kunnen we wellicht stellen dat Jezus een slecht voorbeeld heeft gegeven. Hij moes

Paul Bröker
15 jan 202223 minuten om te lezen


1 Christenen en Joden in de christelijke kunst
over het ideaalbeeld van één kerk in de vroegchristelijke kunst én over schapen en de eindtijd Bucolische dichtkunst en Jezus als Goede Herder In de zogenaamde bucolische (pastorale of herders) poëzie wordt in de klassieke oudheid het leven op het platteland geïdealiseerd opgevoerd. Herders zijn de hoofdpersonen in dit literaire genre. Ver van de drukte van de grote stad wonen zij in een idyllisch landschap waar het goed toeven is. Het is een plaats van liefde, vrede en geluk

Paul Bröker
8 jan 202216 minuten om te lezen


Kerstmis 2021: over de kerststal, Franciscus van Assisi, ‘el Caganer’ en Baboesjka
Toen ik alweer een poos geleden ter gelegenheid van de tentoonstelling over Francisco de Zurbarán in Düsseldorf moest zijn, bezochten Jantje en ik daar ook de plaatselijke kerstmarkt. Ik houd niet zo van die vrolijke uitbundigheid op dit soort markten en al helemaal niet van de altijd aanwezige geur van glühwein! Jantje houdt wél van die warme kaneel- en kruidnagelwijn! Hoe dan ook: ik was daar niet zomaar! Ik had al lang een vrij grote kerststal, maar het ontbrak nog aan ‘be

Paul Bröker
24 dec 202110 minuten om te lezen


Een universele kerstgedachte op een schilderij van Rogier van der Weyden
Een kunstwerk centraal VIII Het Triptiek met de Geboorte van Christus (1445-48) van Rogier van der Weyden (1400-1464) was een opdracht van Pierre Bladelin (Brugge 1408-1472). In de tijd dat Vlaanderen deel uitmaakte van het Hertogdom Bourgondië was Bladelin op politiek en cultureel gebied een invloedrijke figuur. Hij was een belangrijk financieel ambtenaar, raadgever en diplomaat bij de hertogen Filips de Goede en Karel de Stoute. Rogier van der Weyden, Triptiek met de Gebo

Paul Bröker
18 dec 202113 minuten om te lezen


Anno 1529: niet getrouwd, wel zes kinderen! Portret van Agatha van Schoonhoven door Jan van Scorel
Een kunstwerk centraal V Het is alweer een tijd geleden dat Jantje mij, in verband met haar voorbereiding op De Nacht Van De Poëzie, attent maakte op een gedicht van de Utrechtse dichter Ingmar Heytze, getiteld Agatha. De titel van het gedicht verwijst naar Agatha van Schoonhoven. Zij werd in 1529 geportretteerd door de Utrechtse schilder Jan van Scorel (Schoorl 1495-1562 Utrecht). “Het is geen gewoon portret dat Jan van Scorel in 1529 van zijn vrouw Agatha van Schoonhoven ma

Paul Bröker
15 mei 202113 minuten om te lezen


2.Pasen 2021: Panorama met de Passie van Hans Memling
Op Goede Vrijdag wordt door veel gelovigen stilgestaan bij het lijden en de dood van Jezus. Het is daarom vandaag een goed moment om op deze blog aandacht te besteden aan de kruisweg, een samenvattende reeks schilderijen of beeldhouwwerken die de meest heftige momenten uit het lijdensverhaal van Jezus in beeld brengen. Centraal staat het Panorama met de Passie van Hans Memling Franciscus van Assisi, devotie rondom het lijden van Jezus en de kruisweg Franciscus van Assisi (118

Paul Bröker
2 apr 202119 minuten om te lezen


3.Pasen 2021: enkele voorvallen gedurende de Goede Week
Witte Donderdag De intocht in Jeruzalem en de aanleiding voor de gevangenneming van Jezus De bevolking van de stad had vernomen over de vele genezingen van Jezus en ook dat hij zelfs in staat bleek mensen uit de dood op te wekken. Wanneer de inwoners van Jeruzalem vernemen dat Jezus op weg is naar hun stad organiseren zij een groots welkom. Hoewel hij er geregeld over sprak dat het slecht met hem zou aflopen, leek het vanaf het moment dat Jezus Jeruzalem binnentrok één grote

Paul Bröker
28 mrt 202118 minuten om te lezen


1.Pasen 2021: de betekenis van de voorstelling van het kruis in de vroegchristelijke wereld
Enkele opmerkingen over de vroege iconografie van voorstellingen van het kruis en de kruisiging In verband met het naderende Paasfeest schrijf ik vandaag iets over een miniatuur in een handschrift dat bewaard wordt in de Biblioteca Laurenziana: het evangelieboek van Rabbula. Bij een reactie van Kerstin naar aanleiding van het artikel over de kruisiging van Wilgefortis stuurde zij een foto van de miniatuur van de kruisiging in die codex van Rabbula. Ik schreef haar dat de voor

Paul Bröker
21 mrt 202118 minuten om te lezen


Sterke vrouwen: over angst voor vrouwen, een abt met borsten en een bruid met een baard
Benedictus, Eugenia en Wilgefortis / Ontcommer Afgelopen maandag was het 8 maart, internationale vrouwendag. Dit jaar was 8 maart de start van de internationale vrouwenweek. Met dit artikel over sterke vrouwen draag ik daar op mijn eigen manier van harte een bijdrage aan. Benedictus van Nursia De angst voor de seksuele macht van de vrouw blijkt uit een groot aantal kluizenaarsverhalen. De vrouw fungeert hierin als personificatie van de zinnelijke lust of ‘vleselijke bekoring’

Paul Bröker
10 mrt 202113 minuten om te lezen


Johanna, een vrouwelijke paus; over de hoer van Babylon en de paus als antichrist
Enige tijd geleden kocht ik bij boekhandel Bijleveld in Utrecht het boek De pausen. Een geschiedenis van John Norwich. In de winkel bladerde ik het lijvige boek (565 pagina’s) vluchtig door, en las wat stukjes tekst. Ik dacht al vlug: als het minder dan €45,- kost, koop ik het. Het bleek €7,50 te kosten! Thuis gekomen natuurlijk wat intensiever ingekeken. Het was geen verrassing dat de geschiedenis van de pausen bepaald niet smetteloos is. Op een lichtvoetige, humorvolle wijz

Paul Bröker
4 mrt 202112 minuten om te lezen
Home: Blog2
bottom of page